«Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους»

«

Κάθε καλοκαίρι, τον Ιούνιο, αρκετοί θυμούνται τη φράση «φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους» που φέρεται να είπε το 1822 ο Κολοκοτρώνης ξεκινώντας την εκστρατεία του εναντίον των «νενέκων» του Ιμπραήμ

TheodorosKolokotronis1

Έκτοτε πολλοί οι… «νενέκοι», αλλά και πολλοί οι χρήστες της φράσης, που εκτοξεύεται ένθεν κακείθεν.

Πριν από τρία χρόνια δημοπρατήθηκε μια επιστολή του 1822, στην οποία ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αναφέρει για πρώτη φορά τη φράση «φωτιά και τσεκούρι» καλώντας τους κατοίκους χωριών της Αχαΐας να συμμετάσχουν στην πολιορκία της Πάτρας ή να υποστούν τις συνέπειες.

Εις Ελόγου Σας χωρία της Λιοδώρας, όλα από Ζάτουνα έως Ασπρα Οσπήτια. Ευθύς όπου λάβετε το παρόν μου να ακούσετε την φωνήν του γενναιοτάτου χιλιάρχου Δημητράκη Πλαπούτα, τον οποίον διορίζω με πληρεξουσιότητα να πάρη τα άρματα σας και όλοι μαζύ να ελθήτε το ογληγορώτερον κατά το χρέος σας. Του έδωσα άδεια δια εκείνους από εσάς όπου δεν θελήσουν να θύση και να απολέση με φωτιά και τζεκούρι, οι δε λοιποί είσθε εις την αγάπην μου και κάμνετε το χρέος σας με προυθυμίαν, και ελπίζω ότι θ’ ακολουθήσετε χωρίς δυσκολίας. Ακολουθήσατε λοιπόν καθώς σας γράφω και ακολουθήσατε τον Καπιτάν Δημητράκη να προφθάσετε το ογληγορώτερον.
15 Ιουνίου 1822, Σαραβάλι εκ της πολιορκίας Πατρών,
Ο Στρατηγός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Το συγκεκριμένο κείμενο συντάχθηκε από τον Θ. Κολοκοτρώνη στις 15 Ιουνίου 1822 και με αυτό απευθύνθηκε στους κατοίκους χωριών, προκειμένου να τους παροτρύνει να βοηθήσουν στην πολιορκία της Πάτρας. Ο Κολοκοτρώνης έφθασε στην Πάτρα στα τέλη Φεβρουαρίου του 1822, επικεφαλής 4.000 στρατιωτών.

Η κυβέρνηση δεν φάνηκε διατεθειμένη να κατανοήσει τη στρατηγική σπουδαιότητα της πολιορκίας. Αντί να συντονίσει τις ενέργειές της για την επίσπευση της κατάληψης της πόλης, διέταξε τον Κολοκοτρώνη να αναχωρήσει με 2.000 άνδρες για τη δυτική Στερεά.

Ο Γέρος απομονώθηκε και μετά από πολλές ίντριγκες, αφού πρώτη φορά μίλησε στους στρατιώτες περί «χριστιανών» εχθρών της πατρίδας, εξασφάλισε σε ορεινά μέρη τις ελληνικές οικογένειες της Πάτρας και των γειτονικών περιοχών, και έλυσε την πολιορκία.

Ο χαρακτηρισμός «νενέκος» έχει μείνει από τον Δημήτριο Νενέκο, οπλαρχηγό της Επαρχίας Πατρών, ο οποίος εξαγοράστηκε και συνεργάστηκε με τον αλβανικής καταγωγής, Αιγύπτιο στρατηγό Ιμπραήμ, ο οποίος του προσέφερε ορισμένα προνόμια. Το 1826 προσκύνησε και συμπαρέσυρε μαζί του και πολλούς άλλους. Το 1827, επικεφαλής των Τουρκοπροσκυνημένων πολέμησε εναντίον των Ελλήνων και τους νίκησε. Κατόπιν έγινε με διαταγή του Σουλτάνου, «μπέης».

Ο Κολοκοτρώνης μαθαίνοντας ότι ο Νενέκος είχε τον Ιμπραήμ στα χέρια του και δεν τον «έφαγε», σύμφωνα με τα απομνημονεύματα του υπασπιστή του Φωτάκου, αγανάχτησε που «…ωρκίσθει παρρησία ημών εις τον Μεγάλον Θεόν των Ελλήνων και είπεν, ότι επιθυμεί τον φόνον του Νενέκου, και αν τον εύρισκε πουθενά με τα ίδια του τα χέρια τον εφόνευεν, πράγμα πολύ παράξενον και πρωτάκουστον από το στόμα του Κολοκοτρώνη να ομιλή περί φόνου, και ότι μόνος του θέλει να τον κάμη».

Η εκτέλεση του Νενέκου, έγινε τελικά το 1828, κατ’ εντολήν του Κολοκοτρώνη, από τον αδελφό του δολοφονημένου Σαγιά.

Έκτοτε, το όνομα του Νενέκου ταυτίστηκε με τον προσκυνημένο, το δουλοπρεπή άνθρωπο και τον προδότη, που ξεπουλάει ιδεώδη, αξιοπρέπεια και κοινό συμφέρον, προκειμένου να εξυπηρετήσει τα συγκυριακά του συμφέροντα.

Σχετικά με την AllNewz

AllNewz

Υπεύθυνη σύνταξης - Γιάννα Μυράτ:
Μουσικός, συγγραφέας, αναλύτρια, ακτιβίστρια

By AllNewz

Ακολουθήστε μας!

AllNewz – κύριο ιστολόγιο

Πρόσφατα στο ΝΕΑ AllNewz

Βρείτε μας στο facebook

Αθώωση της συντάκτριας της AllNewz για “διασπορά ψευδών ειδήσεων”

Σύνταξη